Т-МOBILE КРАДЦИ!
Некој да ми кажуваше дека баш јас и тоа на блог би пишувал за ова, злобно ќе му се изнасмеев во фаца! Но, како што велат, никогаш не вели два пати. А, за што вслушност се работи? Епа вака:
Веќе одредено време добивам СМС пораки од број 14722, кои ми нудат игри за мобилен и некакви си ринг тонови. И, прво што помислив како е возможно да добивам такви пораки кога никогаш не сум побарал нешто такво, ниту пак ми паднало на ум, на таква услуга да се претплатам. И, ова ме стави на длабока мисла, па вртев-вртев низ тоа сивите келии, и сфатив дека некаде во ноември, еден депресивен ден, во длабока досада, видов еден светукцав банер на некоја си веб страна, кој нудеше да си ја тестирате интелигенцијата (IQ). И за почеток му изгледаше како некоја плиткоматрична реклама, која е далеку од реалноста, но признавам, не издржав на љубопитството и ја пратив фамозната СМС порака за да дознаам колкав IQ демек имам. Набрзо сконтав дека баш поради тоа IQ ми е -100, но веќе беше доцна. За услугата си платив како што се бараше, и барем за мене се’ се заврши во тој момент.
По некое време, не паметам добро, но сигурно поминаа неколку недели, добив порака за да играм некаква си нагрдана игра, а поракат стаса од 14722. И, природно, ниту одговорив, ниту пак се јавив, а порката остана запишана во мојот iPhone телефон. За време на празниците плаќав On-line сметки, и после долго време, ме заинтригира да проверам каква ми е деталната сметка и каде се сум вртел од мобилниот ми, бидејќи фактурата ми беше троа повисока од обично, а јас се помалку го користам приватниот мобилен број, бидејќи имам службен. И, кога детално проверив низ фамозниот систем за детална сметка, на крадците од t-mobile-мк, ептен се израдував. Замислете, тие со месеци, за сите пораки кои ги добивав од фамозниот клуб, а не ги барав, ниту за таква услуга некогаш сум се претплатил, ми наплаќале по 100 денари, за ПРИМЕНА ПОРАКА?! И, нивниот лоповлук продолжува, кога за сето ова се јавив во нивниот контакт центар, операторот ми рече дека услугата мора да ја стопирам?! – Ало, дечко каква црна услуга, кога никогаш не сум активирал нешто такво? Зарем мислиш дека би се претплатил за да ми праќа некој си таму СМС-и за ринг тонови и слични глупости?“ Арно ама, операторчето не знаеше или не смееше ништо да каже, па вели: “сепак ќе морате да пратите порака за стопирање“. И, ајде го направив и тоа, кога гледам, после некое време на мојата порака STOP KRM, ко што ми кажаа, добивам друга повртана СМС која вели: “Не сте пријавени. За хит играчки испратете КРИ, за забавни содржини испратете КРЗ… итн. Од стопирање нема ниту ‘S’ “.
Му се јавувам пак на операторчето кога тоj уште позбунето, со полу-полна уста велигденски јајца, ми вели: Господине напишете приговор, или во работен ден, јавете се продажен салон на T-Mobile. И, ајде беше втор ден Велгиден, не сакав да се расправм, со кутриот, па решив да се им се јавам на некои од пријателите кои работат таму, за да видам што тие ќе ми кажат. Во меѓувреме пратив приговор до официјалната адреса за таа намена, а истата порака им ја пратив и на сите кои ги знам што работа во дирекцијата на Т-Мобиле. И, додека чекав било каква реакиција, ми текна да се јавам и до АЕК, чунки тие нели се надлежни за поплаки од корисници и сл. кога тамошниот оператор со лажна учтивност ми објасни дека морам да чекам 15 дена за одговор од мојот оператор, друго чаре засега немало. Дорбооо, штом е така по закон, ќе чекам си велам, ако ништо друго јас закони почитувам. И додека чекам, утринава во 11.00 оп стиже СМС. Кога видов, скоро и да ми се слоши. Видекс смс клубот од истиот фамозен број 14722, повторно ми праќа СМС, со слична содржина: Да сум симнал ринг тон и игра за мобилен, од некој дотичен хипер линк. WTF?! После некое време, се логирав да проверам на my-t-mobile, и имаше што да видам. Fucking Т-Mobile, не само што не го деактвирал фамозниот кулб, туку повторно ми тарифирале 100 денари! И, ајде пак одново… вртев во контакт ценарот, напнат разговор со операторката, па таа се правда дека не знаела ништо, дека ќе интервенирала од таму да ја стопираат услугата која никогаш не сум ја барал и сл. Се смилува таа, сепак, и ми даде фиксен број од Битола, од дотичнниот клуб, бидејки тоа сепак било услуга која не била нивна. I ги вртев јас нив денес над 10 пати, арно ама на фиксниот тел. број никој не се јави…
И, после 10 дена, пак сме на истото, јас не добив одговор зошто за СМС-и кои некој сам ми ги праќа без да ги барам, T-fucking Mobile, ме тарифира по 100 денари, односно од 1.јануари до сега ми наплатиле 1200 ден. без ДДВ. Кого лажат тие во Контакт центарот, дека услугата не е нивна, кога од таквиот тип на услуги, со бројот имател на линијата, тие имаат договор, од кој наплаќаат по 40%, односно, од моите 100 денари, барем 40 ден. земаат тие.
Како е возможно, некој да ти зема пари за услуги кои ниту ги бараш, ниту користиш, ниту пак си се претплатил да добиваш такви услуги и пораки?! Дали и како T-fucking Мобиле и дотичниот Видекс СМС провајдер ќе ми ги вратат (рефундираат) моите бесправно наплатени средства, како ќе ме обесштетат за данкот за ДДВ кој сум го платил на фактурите, зголемен за нивната украдена сума?! Кој и како ќе ме обесштети за претрпениот стрес, вознемирувањето и будењата рано наутро во викенд, кога доточниот факинг клуб ми праќаше пораки во викенд и на државни празници?! Дали и кој за ова ќе сноси одговорност во една од најпознатите европски бренд компании?! Дали ова не е касична злоупотреба на првата на потрошувачите и корисниците. До кога T-fucking Мобиле, заедно со некои нивни деловни пратнери грубо ќе крадат и злоупотребуваат корисници?!!
Пред некоја недела едне наш познат писател напиша колумна, во која меѓу другото се пожали за слични проблеми со истава мобилна компанија. Дур го читав се присетив на сите прјатели, знјани и незнајни кои ми кажуваа, а и читав за проблеми кои ги имаат со дотичниот оператор. И сега после сево ова, знам дека 100% сите биле во право, а на писателот за кој помислев дека го дрма машки климактериум,па затоа е таков, му должам извинување.
Драги T-Mobile, Видекс клубови и кој се’ не… ако помислите дека после одоговорот на мојот приговор ќе запрам, и ќе се помирам со што и да ми одговорите, се лажете! И покрај вашата финанскиска и општествена моќ, позиција на пазарот, блиски релации до владата и што се’ не, јавно ви порачувам дека оваа тавтаба од човек, овде нема да застане и нема да се откаже од своите права. Вие на мошне подол и криминален начин оштетивте и понатаму оштетувате ваш постојан-долгогодишен клиент, кој секогаш редовно ги плаќал високите фактури за услугите кои ги користел. Продолжете со вашиот лоповлук кон некои други, кои за вакви безправни работи и лоповлук ќе молчат и нема да ве тужат. Јас со задоволство ќе ве очекувам на првото судско рочиште!

Доаѓа пролетта, но и понатаму некако се`е чудесно во мојата чудесна земја. Ама едно од најчудесните нешта е чудесниот патриотизам на преродбеникот. Некои го нарекуваат космополитизам, масовните подржувачи и спроведувачи го нарекуваат патриотизам, некои се трудат да му ја залепат етикетата национализам, или ултранационализам, а некои пак дури и го изедначуваат со фашизам.
Водејки се од познавањата на еден просечен граѓанин, а не сомневајќи се во сопствениот патриотизам, се обидувам низ една скромна аналитичка оценка да го дешифрирам патриотизмот на преродбеникот, преку споменатите атрибути и веднаш заклучувам дека навистина е чудесен.

Патриотизамот на преродбеникот, без никакви предрасуди, може да се нарече и космополитизам, и национализам, и ултранационализам, и шовинизам, и фашизам… но сепак, според моите вредносни критериуми, најмногу му приличи апсурден дилетантизам!
Космополитската димензија на преродбеникот, особено во последните пет години, можеme да ја сретнетме на секој чекор. Но, таа, како една од главните одредници на преродбеничкиот патриотизам, задолжително е присутна на масовните собири, каде што преродбеникот со гордост ги истакнува резултатите од преродбата во сто чекори, или на подобновената од минатото лето – надоградената и проширена.

Се прашувам, може ли да се стави забелешка на македонскиот космополитизам од „Историјата“ на Ристо Поповски која е присутна на секој чекор од преродената македонска метропола? Може ли да се оспори космополитската димензија на пречекот на кралот на браќата Хунзи од Пакистан, или на прославата „Илинден-2011“ на Мечкин камен, каде што потомците на древниот народ имаа прилика дирекно да ја слушнат пораката од Творецот на вселената, во која им укажува дека од нив потекнува белата раса? Има ли посилен блесок на космополитизмот од оној изразен во пораката на Творецот дека илјадници цареви и кралеви на светот му раздаваме, а за нас ниту еден не оставивме? (http://www.youtube.com/watch?v=LNFibcJIAN0). Треба ли да се потсетуваме на демонстрирањето на патриотизмот и на 8-ми септември, и да си припомнеме на свеченото пуштање на патриотскиот Воин на коњ?!
Национализмот насочен кон негирање на другите народи, во патриотизмот на преродбеникот, можеби и не е толку присутен, но неговата позитивна, творечка димензија во истакнување на културното и историско наследство, што неговиот народ му го подарил на Светот, е една од најзастапените теми на највисоките политички и културни институции на меѓународната заедница, особено во институциите каде што треба да го одбраниме нашето уставното ни име…
Ултранационалистичката димензија на преродбеничкиот патриотизам е повеке од очигледна: Македонскиот преродбенички патриотизам е ултранационален по природата на потеклото на Македонецот, кое е наднационално; Македонецот е директен потомок – Богот на вселената. За преродбеникот, тој бил господар на рајот и од него потекнуваат народите.

Димензијата на фашизмот на патриотизмот на преродбеникот, можеби е најмалку присутна, бидејки неговиот патриотизам не е насочен кон уништување на некоја друга нација освен кон уништување на сопствената, и тоа од аспект на диктатурата што ја спроведува. Со тоа, тој секојдневно неодоливо не потсеќа на најголемиот фашистички лидер, за кој некогаш знаел светот.
Ете, така, предводена од чудесниот преродбеник, мојата чудесна земја ѓи прави своите чудесни чекори, кон својата чудесна преродба.

Патот од првите сто чекори, што го изодевме кон удесната преродба, некако успавме да ги преживееме, и се уште некако живуркаме. Но, везден гледајќи како го чекориме патот кон проширена и дополнета преродба, се плашам дека крајот на преродбата ќе го дочекаме некаде длабоко во пеколот.
Моето убедување дека на патриотизмот на преродбеникот најмногу ќе му приличи одредницата апстрактен дилетантизам, ќе се обидам да објаснам во следната колумна.

КОЛУМНA

Многумина упатени и “важни“ ми велат оти имале чуство дека 2001-ва може да се повтори на извесен начин. Истите тие, непропуштаат шанса пред странските дипломати и политичари да се испофалат дека сериозно работат на соживотот, а Македонија како мултиетничка држава претставува модел за успешена приказна на Балканот.
За воља на вистина, не е мал бројот на оние кои имаме блиски пријатели од сите националности кои живеат на ова тло земја, но факт е и дека повеќето од нас никогаш не научивме како треба да изградиме вистинско општество и држава која за едните нема да биде мајка, а за други маќеа. А, не е дека незнаевме или неможевме. Сите оние кои малку подолго се присутни на јавната сфера во Македонија, го знаат тоа. И сите тие, ако ништо повеќе биле на десетици обуки, семинари, симпозиуми… и учеа за тоа како се гради мултиетничко општество и соживот. Но дали научи(вме)ја?! Меѓуетничките инциденти и тепачки кои скоро катадневно се случуваат периодов, ни од далеку не се случајни. Сите тие покажуваат колку сиве овие години во рамковна Македонија живееме со поделби, лицемерно, според нечии тертипи и модули. Живееме привидно мирно. Се гнасам на сите кои имаат полни усти пораки за соживот, повикуваат на меѓусебно разбирање, а нивните дела се дволични, или пак за сиве овие години ништо не научија. Ниту што е тоа соживот, ни каков треба да биде.
Додека пред десетина дена, едни јавно се бунтуваа за прашања кои сите нас длабоко не засегаат, други, пред се интелектуалци и колумнисти јавно ѓи искараа овие првиве бидејки тоа го правле на “мултиетнички“ начин. Сите ние треба да сме едно, но сите ние длабоко во себе знаеме дека не сме (различни но еднакви). И, затоа не се виновни оние што се потрудија двете црвени знамиња да ги спојат едно до друго, како што маршираа еден до друг, споени преку пораката и револтот кој го носеа во себе. Поголема вина имаат оние кои некогаш беа и се важни и имаа моќ и положба да направат нешто. Сите оние кои од страна мудруваат, или пак оние кои се обидоа да исценираат некаков нов инцидент. Така, додека секој си ја брка сопствената агнда, притоа гордо истакунувајќи го баш неговото знаме, таму некаде по улиците, во автобусите, низ парковите, нечии деца страдаат. Се лие нечија крв. Чија е вината што за триесетина дена се повредени близу педесетина граѓани, двајца дури и убиени, а немирите продолжуваат и денес, и од Скопје почнаа да и во Тетовско. Многумина велат дека после Гостивар во Македонија врие! Но, сите тие свесно или не, преку изјавите и делувањето, дополнително ја подргреваат и без тоа напнатата ситуација.
Кога по многубројните инциденти, а некои од нив крајно издраматизирани од медиумите, доаѓа времето за повикување на разум и работа на терен за релативизирање на атмосферата, овде се случува обратното. Подгревањето на тензиите продолжува. Политичарите по кој знае кој пат се раскраа и обвинија дека баш тој другиот е крив, а коментарите во медиумите дополнително ја влошуваат и без тоа лошата и тензична атмосфера. Се чини дека единствената директна порака на разум, а овој пат без ракавици, повторно ја даде странец, кој важи за одличен познавач на овдешните состојби, а нам добро познат. Се прашувам дали и овој пат неговата порака ќе допре до сите нас, а оние за кого е наменета ќе го послушаат?
И, кога во оваа држава се ќе тргне на лошо, кога иднината е се понеизвесна, задолженоста расте, платите стагнираат, а сите ние за само една година ќе почнеме да ги отплаќаме милионските рати за кредитете кои ги трошиме за плати и пензии, изгледа дека старата формула: – создади конфликт-оствари цел, најмногу успева. Подгревањето на таква атмосфера и фризирањето на настани од кои сме безбедносно загрозени, не не тера да размислуваме на ништо друго освен дека треба да се браниме од нечиј напад. Влева недоверба и страв. Тоа за некого е проверена формула и дефокусирање, заради остварување на нечија политичка или воена агнеда. Но дали овој пат поучени од минатото ние обичните граѓани тоа треба да го дозволиме?
Сите ние живееме овде, се возиме по исти улици, дишеме ист воздух, делиме слични проблеми… Зарем не ви е доволно од сите меѓуетнички нетрпеливости, говори на омраза, вештачки фрази. Зошто сите влијателни интелектуалци, креирачи на јавното мислење, колумнисти па и политичари, не ги артикулираат своите ставови, не промовираат здрави мисли кои ќе му помогнат на збунетото население? Зарем не велите сите дека ја сакате оваа држава и се борите за нејзиниот просперитет и опстанок?

Знамињата на овие простори се црвени, како и крвта која некој недолжно ја лее. Сите ние треба и мора да сториме нешто, бидејќи дотурањето масло на огнот или гледањето од страна ги прави крвави и нашите раце!

Нема да пишувам долги текстови или некаква си колумна за крај за 2011, но чисто онака, еве кои и зошто беа моите ТОП 10 нешта, луѓе, настани… незаборавни моменти од минатава година:

1. Мајка ми – жената борец која цел живот сама борејќи се за мене, заборави на себе, и не успеа да ја избори и преживее тешката битка со карциномот;

2. Моите пријатели и познаници, сите знајни и незнајни учесници и борци, поддржувачи но и мрчатори од #protestiram кои го направија она што никој во Македонија до сега не го направил!

3. Rick Smith – CEO &Editor; Chairman of Newsweek magazine /Columbia Uni Prof. еден од ретките луѓе од Њујорк кој ми даваше искрена поддршка и критика за #protestiram и активностите со полициската бруталност;

4. Жаборкечината од власт и опозиција и сите кои активно се занимаваат со политика, поради кои Македонија дополнително стана ужасно и макотрпно место за живеење;

5. Учеството на најголемата и најзначајна светска конференицја и тренинг на млади лидери во Вашингтон, САД;

6. Македонската твитер заедница, која од Јули секојдневно ми дава надеж дека во државава се уште постојат креативни и паметни млади луѓе;

7. Тамара Атанасоска, девојка која во минатава година беше прав борец и организатор, една од нај нерасипаните девојки кои до сега сум ги запознал овде;

8. ДПМНЕ и сите блиски до нив, бидејќи ме избркаа од работа и ден денес доследно се грижат, така лесно да не најдам друга; A, посебна благодарност на С(Ш)ител кои своевремено ме ставија на нивната црна листа и прогласија за државен непријател и странски платеник;

9. Сите ревносни статусо-пишувачи и шерувачи на фотки, тролачи, новопечени фејсбуковци… помалку и повеќе креативни фрикови и новинари. А, за мене први меѓу нив новинарите се: И годинава, неприкосновената и единствена Оливeра Трајковска-WIN-WIN, и новинарот Владо Апостолов со написите, и епски посвети и фотки за другарот Хорхе;

10. Хорот Распеани Скопјани, се едно од ретките добри работи кои покрај се’ му се случуваат на овој град.
… И, сите нови девојки и дечки, вакви и онакви, пријатели и непријатели кои ги запознав или ме запознаа во 2011 година.

И еден бонус за крај: Ретки се хероите од нашето секојдневие кои ќе ти ги лепнат во фаца и нема да погрeшат, а госпоѓа Јана како права лицемерка ни кажа кои и какви сме, зашто подзаборавивме. Затоа бонусот(единаесетката), е за сите лицемери и нашето македонско лицемерие.

Така… ете помина уште една!

Среќна Нова! Среќни празници!

Кога пред неколку години прв пат прочитав дека како држава воведуваме одличја и ордени за посебно истакнати личности и граѓани, искрено се израдував. Неспорно е дека ваквите почести и одличја имаат посебна улога, и истите по значење и дефиниција претставуваат општествено и државно признание кон нечии заслуги и придонес. За воља на вистината во последно време се почесто забележуваме дека бројот на орденоносците по разни основи рапидно се зголемува.
Овде се наметнува дилемата како толку малуброен народ, а толку многу медали и ордени? Имам ли проблем со перцепцијата и поимањето на вредностите или некој друг има проблем со продукцијата и „штанцањето“ на овие највисоки државни признанија и почести?

Секоја чест на оние кои вистински ги заслужуваат, но во изминатиот период ми се чини дека еден куп на луѓе се изнаредија во „Вила Водно“ смешкајки се пред камерите и фото-апаратите додека гордо ги држеа кадифените плакети над кои се надвиснуваа сребрените медали и ордени. На еден таков настан бевме сведоци и вчера. Претседателот изврши одлкување на заслужни војници кои херојски спасиле живот. Секоја чест. Награден беше и Сами Нуредини, младо момче, кој се жртвувал и го спасил животот на девојката која се давела во студените води на Вардар, минатата зима. За мене Сами е херојот на денот!
На крајот од годината која изминува, и покрај троа поголемата продукција на државни медали и ордени, сведоци сме дека се малку оние кои се пожртвувани и прават општо-добро. Но и покрај тоа, должност и обврска на државните раководители е секој од нив да го забележат и соодветно истретираат, според правилата и законите. Храброста и пожртвуваноста се меѓу основните, но, сепак ретки човечки доблести. Понекогаш толку ретки што некои луѓе се прашуваат дали денес, во овој современ свет, воопшто ги има. Не само што е присутна, туку храброста во македонското општество ја одразува онаа темелна човечност која не познава и не признава етнички, религиски или јазични разлики. А, притоа, единственото нешто што е важно е да им се подаде рака на оние чиишто животи се во опасност, ќе рече меѓу другото мојот некогашен професор, а сегашен претседател Иванов. И читајки го ова, неможам да се воздржам, а да не запрашам: Чуму толку медали претседателе, а толку малку херои професоре?
Пред помалку од 9 месеци јавноста беше сведок на убиство во едно скопско училиште, кое се случи како резултат на херојски потег за спасување живот. Тогаш животот го изгуби младиот Мухамед Али Јашари, храбро бранјќи го својот другар. Тоа беше пример на херојство и пожртвуваност, но и задолжителна лекција за во основно училиште за она што значи животот и пријателството, како треба да градиме мулитетнички соживот. За жал, комисиите, претседателот и сите надлежни, овој херојски потег, кој некого го чинеше живот го заборавија. Медали и ордени не добија ниту бранителите од воениот конфлик во 2001-ва. И тие беа храбри, се жртвуваа и бранеа нешто, зарем не? Празни се реверите и витрините и на семејствата на пилотите и воениот екипаж кои несреќно загинаа кај Катлановското брдо пред четири години. Зошто при толкава продукција на медали, овие војници постхумно не се одлликуваат? Оттогаш помина долго време, а никој не им даде ниту признание, ниту одличје, напротив. Дали ги заборавивте и без тоа ретките случаи кога граѓани во гостиварско и струмичко правеа храбри дела и подвизи, ретки за овие простори? Ако веќе толку многу милувате да давате медали и признанија, зошто, претседателе, до сега не покренавте иницијатива за постхумно одликување со барем некакво признание на поранешниот претседател на МАНУ, врвен научен работник, професор, човек кој пред повеќе од 30 години објавуваше во еминентниот The Nature, и беше член на истакнати светски научни организации и друштва, вклучувајки ја и Њујоршката научна академија? Дали и како во вредносните критеруми и бирократските слова кои дефинираат зошто и како некој треба да добие медал или признание требаше да го вброите и Енио Мориконе светски познат солист, кој за својот настап на фестивалот Охридско лето, кој го финансирате од нашите пари беше чесно и дебело платен? Се прашувам, колку ли е големо и значајно учеството на оваа sвезда за Македонија за да добие државен орден?

Малкуте работи по кои на нешто сме годри е и натурализираниот Македонец (како што милувате да кажете) Lester Bo Mccaleb – Бошко. Овој спортист е еден од малкумината кој ја одбележа годината. Но, дали Бо е заслужен и има право на градите да закачи еден од вашите скапи мадали, независно од сите ордени и медали кои и ги доделивте на кошаркарската репрезентацијата. А, кога сме веќе кај кошаркарите, вие претседателе, како искусен педагог сигурен сум дека знаете оти оценките се заклучуваат на крајот од годината или откако ќе го положите испитот, а медалите и признанијата се делат откако некој ќе ја заврши играта до крај, макар бил брилијантен во текот на второто полувреме.

На крајот, зарем во мерилата и критериумите на вас и вашите соработници, и во сите тие правила, не се вбројуваат едни од ретките хериои кои ја одбележаа годината што изминува – хероите од мојата генерација? Дали мој драг професоре, не се хериои и заслужни сите оние кои недозволија бруталното убиството на Мартин Нешкоски да биде прикриено, а јавноста излажана. Зошто сите оние кои два месци беа една од главните теми во Македонија, а кои вие лично ги поддржавте со писмо, не заслужуваат некакво признание и внимание? Единственото чисто и грѓанско движење против бруталноста, невидено на овие простори во поновата историја не заслужува ништо?! Дали тие ваши некогашни студенти кои имаат поинаков ракопис од се досега не треба да добијат признание или пофалба, за годината која ќе биде обележана и по нив? Зарем не сметате дека треба да стимулирате промовирање на вистински вредности, а оние кои со сопствената чистота и жртва се залагаат за почитување на правите вредности и идеали во ова општество треба да се промовираат, наградуваат и стимулираат? Малубројни се вистинските хериои и заслужни граѓани, но нивните дела и подвизи премногу големи и едниствени, дури и за сите ваши ордени и медали.

Заборавени или не, испуштени или не, сепак, она што го направија е многу поголемо од скапоцените значки, беџови и медали, кои ги заслужуваат, а за среќа или не во Македонија обемно се продуцираат, а вие како по природа ги заборавате. Сепак, следејќи го начинот на кој сите нив ги доделувате, се сомневам дека Дан Реисингер и израелците ќе бидат горди што некој таму во Македонија го употребува нивниот изум. А, додека вие и сите останите надлежни се сетите на подзаборавените или игнорирани хериои, ние остананите граѓани ќе ги споменуваме сите нив недозволувајќи, со или без медал или признание, да бидат заборавени.

*Текстот првично е објавен на порталот: www.okno.mk

K.

Малку се работите по кои во нешто сме први како општество, а една од нив убедливо е гледањето телевизија. Токму затоа, можеби, телевизискиот бизнис и покрај малиот пазар е мошне исплатилив, особено во последните неколку години. Мора да признаеме дека и покрај брзата пенетрација на интернетот и многуте проекти за информатичка писменост, компјутери за секое дете и кои други се не, и понатаму телвизиите се доминантните медиуми за информирање во оваа држава. Но, и не само за тоа. Кај нас зјапањето во телевизор и кога треба и не треба е врвен национален спорт. Токму затоа на овие простори се уште важи онаа стара флоскула „само она што го има на телевизија се има случено“. Дали навистина е така или не оценете сами.
Во услови кога подолг период наназад, а особено годинава се соочуваме со сериозни забелешки за слободата на говорот и независноста на медиумите, неминовно ми се наметнува прашањето за каква независнот ние сакаме да се избориме и што тоа гледаме по телевизиите? Ајде овој пат да се свртиме и погледнеме што мнозниството од овој народ гледа и сака да види на телевизија. Зошто медиумската помраченост, необјективното информирање, и влијанието на власта врз уредувачките политики и пресијата врз медиумите, не му пречат на овој народ. Ако за момент заборавам која ми е вокацијата, што студирав и специјализирав, и почнам да гледам на телвизијата и медиумите само како гледач и обичен граѓанин, како што гледаат деведесет и осум насто од населението, тогаш би рекол дека она што деновиве актуелнава Влада го предлага како нов Закон за медиумите е всушност она што навистина и треба на медумската сфера, и македонското новинарство. Да се разбереме, не велам дека ваков Закон ќе ги уреди никогаш неуредените односи, ниту пак дека концептот на Законот за регулирање на медумските услуги е добар, (побогу, па Виктор Ордан и Путин треба да учат од овие!) туку дека телевизиите, новинарите и публиката тоа го заслужуваат. Сите ние заслужуваме и многу полошо од овој закон. Зошто? Многумина ми велат дека после уништувањето на А1 се е поразлично и изменето. И,велам да, не е исто, но длабоко се прашувам дали навистина е така? Ја нема повеќе програмата (пред се информативната) од таа тлевизија, но убеден сум дека на најголемиот дел од гледачите, таа (А1) воопшто не им недостасува. Доколку уште еднаш погледнеме околу нас, само како гледачи ќе сфатиме што нашиот народ гледа, што ни се пласира на телевизија, и што е она поради кое ги имаме најчестите секојдневни кавги, во нашите домови. Години наназад сите вие почитувани медиумски газди, новинари и останата медиумска фела го обезличувате овој народ, го терате да размислува дека вредноста на животот е изразен во шпанските и турски сапуници. Дека турбо-фолкот и српските култни серии и филмчиња, снимани со декрет и 3000 статисти од бивша ЈНА се поим за тоа како некогаш супер се живееше, што тоа беше вредност. Вие, на нас како гледачи по стотици пати ни ги пуштате Цеца-национале и Аца Лукас, за да ни покажете што е тоа музика и гламур, ја “вртите“ Лепа Брена за да доловите што е вредност и како изгледа причата за „соживот“ со посредство на „Југословенка“ или од Вардара до Триглава… „Вредноста“ и гледаноста на индиско-турските серии убедливо рушат рекоди во најплатените термини, модерно речено „прајм-тајм/prime-time”. Вие ги полните џебовите, додека народот брза да стигне дома и да почнат да се караат дали да го гледаат „Полат“, „Бумбар“ „Тркалото“ или „Малечката невеста“, бидејќи повеќето семејства имаат по еден, ретко каде два телевизри. Вие, години наназад емитувате програма и емисии во кои главните фаци на екраните, од кои децата учат и се препознаваат се од типот на Жаре Берберот, или онаа несреќа од водител кој во своја емисија кажува дека не можел да најде друга работа, па станал водител на утринска програма. Се уште не дипломирани новинари добиваат ударни термини, прават интервјуа со политичари три пати повозрасни од нив, а истите тие новинарчиња никогаш не научиле што значи Пулицеровата награда или кој е Кристофер Хил. Ние гледаме и читаме новинари и водители кои сфаќа го пишуваат со В, евтино со Ф, додека пак изговарањето на „оториноларингологија“ или поимањето на „колизија на закони“ за нив е еднакво на решавање на физичка равенка или интеграли. Ете, таква е програмата на телевизиите, такви се најголемиот дел од новинарите, кои вие неуморно години наназад ни ги сервирате, а ние сакале или не ги гледаме и читаме. Тоа е понудата која како гледачи ја имаме подолг период. Затоа воопшто не ме чуди што никој повеќе не се прашува што се тоа вистински вредности, каква понуда имаме по телевизииве, или зошто во Македонија има повеќе реклами одошто во Холивуд или на Тајмс-сквер. Она кое сега (ни)ви го прават, оние голобради мудреци од власта, го прават затоа што знаат дека и покрај се вие нема ништо да сторите, а пак оние што ве гледаат уште помалку. Тие, и утре изутрина ќе ги гледаат репризите на нивните омилени серии, во очекување на новото продолжение од „Бамбини“, додека вие со првата полицајка ќе „преговарате“ и потајно ќе се надевате на уште некоја реклама, кампања или проект од 20 милионскиот колач во евра, кој дополнително ќе ве направи непристрасни и професионални. Затоа најдобро е и понатаму да продолжите со продуцирањето на програма и емисии кои дополнително ќе го обезличат и обезвреднат овој апатичен и уплашен народ, бидејќи и сами знаете дека произведувањето на сопствена програма е премногу неисплатлива и негледана работа во денешно време, а бара вештини и креативност. Ова е време во кое ние со пиетет ќе се сеќаваме на документарните програми, на емисиите како дамнешните „Сакате ли аргументи“ „Без наслов но со повод“…. Денес, сите заеднички сме во период кога не е потребно да се гледаат кутлни филмови, театарски претстави, документарки, анализи и дебатни шоуа, бидејки нарацијата и наратирањето на сериите е тренд и алатка која просечниот гледач премногу лесно ја прима, додека мие садови или се расправа со децата кои сега не спијат пред единаесет навечер. Поради се ова кое го правите, а нас не ни пречи и глатко го конзумираме, потребата од нов Закон за медиуми, далеку поригорозен и ограничувачки од овој концепт, напишан во старата „жолта зграда“ близу Беко, или на Илинденска ББ, е она што реално го заслужуваме сите ние. Така, ем вие ќе бидете на раат што и како да емитувате и правите, ем ние што ќе гледаме, а и менувањето на канали нема да биде неопходно – секаде ќе гледаме исто. Со декрет, и со обостран благослов за наше добро, чунки она што го правиме тоа и го гледаме.

*Текстот привично е објавен на интернет порталот: www.okno.mk

Има денови кога заспиваме на иста, а се будиме на различна страна на креветот. Има денови кога во стаклената топка воопшто не паѓа снег. Има денови кога најрадо би молчеле, но молкот секогаш го прекинуваме со „чекај да ти го кажам уште ова“. Има почетоци што се почнуваат само за тебе. Има ноќи во кои се седи буден само за тебе. Има плоштади на кои гулаби летаат само за тебе. Има градови во кои се доселува само за тебе. Има некој што и ова го пишува само за тебе. Додека ги вперуваме погледите еден кон друг, целата земја се претвора во бојно поле на кое ние две спротивставени страни се натпреваруваме кој прв ќе ја испука првата воздишка.
Но сепак, тоа е се!
Без оглед на интензитетот на смрдеата на вашите чорапи, цената и марката на вашета кола или саат, должината на речникот, каде се шишате и каков бренд на гаки носите … Некако, сите сте ми исти. Тажно е тоа што најголемата моја љубов излезе пропалитет од мали нозе. Тажно е и тоа што сите останати си се забарикадираа во некои глупи калапи и шеми, неинтересно формирани форми на формалното играње живот, та не ми оставија никаков избор да ги сметам ниту за малку симпатични нивните битија. Некако не ми ни доаѓа да се извинам на било кого за моето наводно однесување. Па не сум јас крив што сте или досадни, или ви е здосадено да сте интересни, или мозокот ви функционира како расипан шпорет! Што имам јас со тоа, побогу? Сешто и ништо. Сакам вилењак со црвена коса. Или марсовец. Нешто. Симба… Да си има, но нема… Отидов на Хаваи.
Отидов на Бора-Бора, а пред да тргнам!

Навидум премногу случувања имаше есента која полека изминува, но едно од малкуте по кои ќе ја паметам барем оваа есен се случи денес. Не сум човек кој верува дека „случајните работи-случајно се случуваат“ барем не во таа мера. Денес, сепак, нешто сосема случајно ме натера да го начкрабам ова писание, и за момет да подразмислам околу тоа.
Изминатите месеци во Скопје се случија забележителн број на настани, а времето најчесто беше сончево, дожд скоро и да немаше. Имавме сонце кое скоро катадневно се трудеше да им ги осветли умот и срцето на многумината кои беа мрачни и со пакости ги правеа своите (не)дела. Но, Сонцето во тоа не успеа.
И, така лисјата почнаа да паѓаат. Природно. Повеќето си врвеа по својот пат, а за воља на вистината, некои им го попречуаа одот на некои други, помалку или повеќе безпричински, но и тоа бидува. Сепак оваа есен барем мене ќе ми остане врежана во меморијата по три работи.
Како никогаш до сега, барем помеѓу луѓето кои ме опкуржуваат забележав дека недостасува љубов. Знам, љубовта има многу димензии, таа е неисцрпна тема, а чинам дека секој оној кој се обидел подетално да ја објасни или дефинира, можеби, не успеал или згрешил – сеедно. Сепак, горко е чуството кога гледате дека скоро во се што се случува освен што недостасува “рациото“ недостасуваа и љубовта. Кое е последното нешто во нашиот град кое се има случено, а е сублимат на повеќе елементи вклучувајќи ја и љубовта? Извинете, но барем во призмата на моите вредносни судови и перцепција тоа е незабележливо. Недостасува.
Мојот град станува се повеќе затворен. Оваа есен ги има скоро истите бои како и минатата, но таа Скопје годинава го обои во поинакви нијанси. Новиот печат кој градот полека но сигурно го доби, ги промени боите на нашето живеење за навек, по лошо. Нажалост без љубов.

Не знам кога во Македонија, барем во последно време, толку многу се пишуваше и потпишуваше. Впрочем, потписот меѓу другото има лична димензија и одразува кој сте и што сте. Во Македонија оваа есен потпишувањето е тренд. Се прашувам, дали сите оние кои се потпишуваат со мастилото ја испишуваат и сопствената личност, нивната индивидуалност, она што се? А, кои се тие и што докаживаат дека се? Кому?Дали потписот ја има онаа висинска тежина како и „оловото“ со кое ги испишуваат сопствените имиња. Има ли барем мала доза на некаква љубов во сите тие писанија кои иљадниците годри македонци, ги начкрабаа и пратија до белосветските адреси на некои „важни“ луѓе. Имам чуство дека повеќето, никогаш во животот немаат пратено било какво писмо. Лепењето поштенска марка за нив е надреализам, а писмата и понатаму ги ставаат во плико наместо коверт. Се лажам себе си, но едниствената утеха се трудам да ја пронајдам во помислата дека можеби конечно научија барем правилно да ги адресираат писмата, а во целата „операција“ едниствениот ќар ја има барем македонската пошта.

Второто годишно време, кое најмногу го сакам после пролетта е есента – заради боите. Деновиве се обидов малку да прошетам низ планините на западна Македонија, и после долго време повторно да ги доживеам минималистичките нијанси на природата. Имав потреба да го почуствивам сублиматот од колорити на есента, дивината… и есенското сонце со заби. Такво сонце со слични бои сосема неочекувано доживеав денес во нашето Скопје.
Денот кој веќе одмина, за мене беше ден на љубовта. Знам дека многумина нема да се согласат со моето поимање на зборот толеранција, и сите контексти кои таа ги има, но некако нераскинливо јас толеранцијата ја поврзувам со љубовта. Како некој може да толерира и прифаќа различности ако не знае да сака?
Во моментот кога денешното сонце најсилно го грееше Скопје, а разнобојните лисја во градскиот парк блескаа небаре бесценети камења, сосема случајно забележав несекојдневна љубов. Она што ме изненади не беше младиот пар кој го забележав во далечината, туку фактот што нивната љубов, во таква димензија ја изразуваат овде, во нашето Скопје. Преголема е стигматизацијата за да поверувам дека Скопјани ќе успеат да ја прифатат нивната љубов, и покрај тоа што треба, и покрај тоа што не треба да ги засега, но знаејќи каде живеам знам дека сите ние таа љубов и тој пар ќе го гледаме со други очи, но ќе прифатиме една друга љубов, која имам чуство дека штотуку се раѓа.
Одејќи кон дома, непосредно пред моето маало забележав клупа која порано не беше таму. Наоколу имаше многу дрвја и клупата беше покриена од стотици паднати лисја. Повеќето имаа боја како „златен делишес“, а оние поодамна паднатите веќе призведуваа звуци кои се симфонија на природата. Симфонија која како и се насушно ви го дала природата, а диригент е вашиот чевел. Човек добива желба подолго да ужува во таквиот момент, и затоа седнав на клупата сиот во занес. Не сеќавам кога, но по некое време забележав како на другиот крај од истата долга клупа, прегрнати еден до друг, чиниш еден во друг седи млад заљубен пар. Немаа повеќе од шеснаесет години и изледаа прекрасно. Сонцето сјаеше во нивните густи коси, а од тивкиот ветар непрестајно паѓаа разнобојни лисја, галејќи ги по косите, кои малдите воопшто не ги забележуваа додека страсно се бакнуваа и уживаа во нивната средношколска љубов. Веднаш откако почуствував дека умот и сите сетила целосно ми функционираат станав и заминав. Не сакав да пречам иако не ме забележувааа. Ги оставив целосно да уживаат во есенската идила, и моментот кој би бил среќен ако се почесто го доживуваат. Тогаш почуствував дека се поретко забележуваме љубов околу нас. Тогаш почуствував дека оваа есен и покрај сите тешкотии, и покрај сите останати нешта ќе ме потсеќа на нив. Затоа оваа „белешка“ токму онаква каква што е им ја посветувам на нив.

За клупата, за нештата без љубов, писмата без марки…. за Скопје кое никогаш повеќе нема да биде она што беше, за новородената среношколска љубов и лисјата кои паѓаат, по кои ќе ја паметам оваа есен. За нив!